In engineener ýa-da in engineeringenerçilik talyby bolsaňyz, belli bir wagt bar egilmek prosesine duşarsyňyz.
Bar egilmek demirbeton gurluşygynda ulanylýan esasy usuldyr we binalaryň, köprüleriň we beýleki desgalaryň howpsuz we uzak wagtlap dowam etmeginiň esasy bölegi bolup durýar.
Baröne egrem-bugram işlemegiň ýa-da in engineenerleriň muny nädip etmelidigini bilmegi hakda pikir edip gördüňizmi? Bu blog ýazgymyzda, egilmek dünýäsine göz aýlarys we gurluşyk in engineeringenerçiliginiň bu möhüm böleginde gowy etmek üçin bilmeli gurallar, usullar we howpsuzlyk meseleleri barada gürleşeris.
Bu makala, karýeraňyza ýaňy başlaýarsyňyzmy ýa-da has köp zat öwrenmek isleseňiz, bar egilmegiň haýran galdyryjy dünýäsi barada bilmeli zatlaryňyzy öwreder.
Geliň, başlalyň!
Demir-beton gurluşykda bar egilmek bilen tanyşlyk
Resmi kesgitleme:
Demir-beton gurluşykda, demir-barlary dürli şekillere egmek prosesi.
Bar egilmek, binada beton berkitmek üçin ulanylýan polat armatur barlary we şöhleleri ýasamagyň we egmegiň möhüm bölegi.
Çyzygyň egilmek tertibi, egilmek prosesiniň nähili edilýändigini beýan edýän ylmy ölçegler toplumydyr.
Bu meýilnama demirbeton üçin tehniki talaplary görkezýär.
Egilen barlaryň nirä gitmelidigini we belli ýerlerde näçe bar barmalydygyny görkezýär.
Çyzygyň egilmek tertibi, egilmek ýerine ýetirilende berjaý edilmeli berkitme baradaky ähli düzgünleriň we maglumatlaryň sanawydyr.
Barlary egmek üçin tertibi ulanmagyň nähili möhümdigi barada ýeterlik zat aýdyp bilmersiňiz.
Polady nädogry kesseňiz ýa-da egseňiz, taslamanyň umumy bahasynyň 10% -ine çenli goşup biljek köp pul ýitirip bilersiňiz.
Çyzygyň egilmek tertibini ulanyp, kesmegiň we egilmegiň zawodda edilendigine, soňra bolsa iş ýerine iberilendigine göz ýetirip bilersiňiz.
Bu gurluşyk üçin wagt we pul tygşytlaýar.
Şeýle hem, kesilende biderek güýçlendiriş mukdaryny azaldýar, sahypadaky hil gözegçiligini gowulandyrýar we sahypada işleriň has çalt ýerine ýetirilmegini aňsatlaşdyrýar.
Beton gurluşykda barlary berkitmekdäki roly
Berkidiji barlar beton bilen gurmagyň möhüm bölegi bolup durýar, sebäbi olar betony has berkitýär we has uzak dowam edýär.
Barlar dartgynlylygyň we ýarylmagyň ähtimal ýerlerine ýerleşdirilýär.
Elmydama diýen ýaly ýüzüne tegelek lentalar bilen tegelek tegelekler bar.
Nusgalar kimiň ýasaýandygyna baglylykda üýtgeýär, ýöne olaryň hemmesi betonyň we arka tarapyň gowy ýapyşýandygyna göz ýetirýärler.
Demir-beton konstruksiýalaryň berkligi we çydamlylygy, garyndynyň nisbatlary, betonyň nädip ýerleşdirilendigi we gutarmagy, suwuň sementli materiallara bolan gatnaşygy ýaly birnäçe zada baglydyr.
Theöne egilmek prosesi, umuman, berk we uzak möhletli demirbeton konstruksiýalarynyň üýtgemegini üýtgedýär.
Güýçlendiriji süýümler flexural agzalar daşarky ýükler bilen egilende dartyş streslerine sezewar ediler.
Bar egilmegiň demirbeton gurluşlaryna täsiri
Berkidiji barlaryň daş-töweregindäki betona näderejede ýapyşýandyklary, daşardan nähili görünýändigine baglydyr.
Polat berkidiji barlar BFRP barlary ýaly beýleki materiallardan has berk.
Bu şöhläni tutuşlygyna has berk edýär.
BFRP barlary adaty BFRP bilen güýçlendirilen flexural agzalarda görünmeýän süýümlilik sebäpli bozular.
Gaty demirden ýasalan polatdan ýasalan şöhlelerde beýle däl.
Demir-beton gurluşykda bar egilmegiň ähmiýeti
Düşünmek kynmy? Nukdaýnazaryny biraz üýtgedeliň:
Uzak wagtlap dowam edýän zatlary etmekden ýadadyňyzmy? In engineeringenerçilik taslamalaryňyzy has gyzykly we bulam-bujar etmek isleýärsiňizmi?
Demirbeton bilen gurmak hakda bilýänleriňiziň hemmesini ýatdan çykaryň we şol barlary dürli tarapa egip başlaň.
Galyberse-de, gurallaryňyz we usullaryňyz bilen hezil edip bilersiňiz, kime durnuklylyk we çydamlylyk gerek? Men degişýärin, muny etme, haýyş.
Indi düşündirişe gaýdyp geleliň.
Güýçlendiriji barlaryň şekilleri we ulanylyşy
Beton gurluşlary berkitmek üçin arka ýa-da berkidiji barlar ulanylýar.
Dürli uzynlykda we galyňlykda gelýär we köplenç betona ýapyşmagyna kömek etmek üçin çişirilýär.
Ildumşak polat barlar, deformasiýa edilen armaturalar we metaldan ýasalan berkitmeler ýaly dürli güýçlendiriji barlar bar.
Güýçlendiriji barlaryň görnüşleri
Steelumşak polat barlary kesmek aňsat we döwülmän egilip bilner.
Deformirlenen armatura betonyň berkidiji poladyň ýüzüne ýapyşmagyny aňsatlaşdyrýan nagyş bar.
Metaldan berkidiji barlar, gasynlara eplenen we yzygiderli deşikler bilen deşilen polat polat böleklerinden ýasalýar.
Egilme şekilleri
Näme üçin ulanyljakdygyna baglylykda, berkidiji barlar dürli şekillere egilip bilner.
Dizaýn çyzgylarynda görkezilen şekillere gabat gelmegi üçin berkidiji barlar egilmeli.
Bükülýän şekilleriň käbir mysallaryna şular girýär:
- Truss bar: Truss bar, eksenel dartyş we gysyjy güýçlere garşy durmak üçin belli bir şekilde egilen güýçlendiriji bar.
- Ahyrky çeňňek bilen göni çyzyk: Iki ýa-da has güýçlendiriji barlary birikdirmek üçin ahyrky çeňňekli göni çyzyk ulanylýar.
- Stirrup: Özüňi beton sütünleri, şöhleleri we plitalary berkitmek üçin ulanylýan berkidiji bar.
- Sütün galstugy: Sütün galstugy, tegelek sütüniň töwereginde dik çyzyklary saklaýan çyzgydyr.
Güýçlendiriji barlaryň ulanylyşy
Güýçlendiriji barlar gurluşyk taslamalarynyň köp görnüşinde ulanylýar:
- Esaslar: Güýçlendiriji barlar köprüler we gök binalar ýaly agyr gurluşlary goldamak üçin çuňňur esaslary üpjün edýär.
- Gatlar we basgançaklar: Güýçlendiriji barlar pol plitalaryna we basgançaklara güýç we goldaw goşmak üçin ulanylýar.
- Damlar: Güýçlendiriji barlar üçegiň agramyna garşy durmak we goldaw bermek üçin üçek gurluşygynda ulanylýar.
- Çukurlar, zeýkeş desgalary we ownuk beton kanallar: Güýçlendiriji barlar bu desgalara goşmaça güýç we goldaw berýär.
Berkidiji berkitmeleri egmegiň usullary we gurallary
Güýçlendiriji barlary egmek üçin ulanylýan birnäçe gurallar we usullar bar, şol sanda el bilen eplenýänler, gidrawliki egriler we elektrik awtomatiki arka egriler.
Egilmek usullary
- El bilen bükülýänler: Arka egilmegiň iň esasy usuly, turba ýa-da hick bar bilen el bilen egilmekdir.
Emma bu usulyň çäkleri bar.
Örän uly diametrli barlary egip bilmeýär we egilen ýerlerinde yza gaýdýar.
Gidrawlik büküjiler, professional kärhanalar tarapyndan ulanylýan has ösen maşynlardyr.
Bu maşynlar uly takyklyk we takyklyk bilen islendik ululykdaky, şekilli ýa-da görnüşli armaturalary egip biler.
- Elektrik awtomatiki arka egrijiler: Bu maşynlar barlary aňsat we takyk egmeli potratçylar, öndürijiler we gurluşykçylar üçin ajaýyp.
Çyzygyň ululygy we görnüşi haýsy guralyň ýa-da tehnikanyň egilmegi üçin has laýykdygyny kesgitleýär.
Mysal üçin, elde egilenler kiçi taslamalar üçin ýeterlik bolup biler, gidrotehniki egirijiler ýa-da elektrik awtomatiki arka egirijiler, beton gurluşlary dogry berkitmek üçin arkalarda takyk egilmegi talap edýän has uly taslamalar üçin has amatlydyr.
Egilmek berkidiji barlar vs. Gyzgyn rulonly we sowuk gutaran polat tegelek barlar
- Gyzgyn togalanan polat tegelek barlar: Gyzgyn togalanan polat bar, sowuk polatdan has ýumşak we işlemegi aňsatlaşdyrýar.
Polat çyzygyň bu görnüşi köplenç çarçuwany, bezegi, armaturlary, oklary we gurluş berkitmelerini döretmek üçin ulanylýar.
- Sowuk taýýar polat tegelek barlar: Sowuk taýýar polat gyzgyn polatdan has ýokary hasyl we dartyş güýji bolýar.
Işlemek üçin has gowudyr, sebäbi has ýokary derejeli gutarnykly we takyk ölçegleri zerurdyr.
Gyzgyn polat ýasalanda 1700 ° F (926 ° C) -dan ýokary temperatura ulanylýar.
Metal ony dogry şekilde gysýan rulonlaryň üsti bilen goýulýar.
Sowuk gutaran polat, esasan, has köp işlenen gyzgyn polatdyr.
Gyzgyn rulon sowadylandan soň, has takyk ululyklary we has gowy gutarmak üçin otag temperaturasynda gaýtadan togalanýar.
Bar egilmekde howpsuzlyk pikirleri
Barlary egmek üçin enjamlar bilen işlänlerinde, inersenerler işçileriň zyýan çekmezligi üçin howpsuzlyk hakda pikirlenmeli.
Şahsy gorag enjamlary (PPE)
Şahsy gorag enjamlary (PPE) tozan maskalary, döwülmeýän äýnek ýa-da äýnek, süýşmeýän howpsuzlyk aýakgaplary, gaty şlýapalar we eşidiş goragy iň möhüm howpsuzlyk çäresidir.
Dogry okuw we howpsuzlyk çäreleri
Arka egirijini ulanmazdan ozal, inersenerler dogry taýýarlyk görmeli we arkany iş meýdanyna mümkin boldugyça ýakyn düşürmek we dogry götermek usullaryny ulanmak ýaly howpsuzlyk çärelerinden geçmeli.
Benderi işledenlerinde ellerini nirede goýýandyklaryna seresap bolmaly we demir arka ýakynlykda goýmazlyk gerek.
Gorag arkasyny goramak
Gurluşyk meýdançasynda arka bilen işleýän wagtyňyz, inersenerler on fut beýiklikden azyndan 250 funt düşmegine çydap bilýän garawullar bilen uzalýan arka goramaly.
Polat bilen berkidilen arka gapaklary, karni gapaklary, agaç çeňňekler we arkany egmek - goramagyň umumy usullary.
Güýzden goramak we / ýa-da güýzüň öňüni almak
Işgärler açyk arka tarapdan islendik beýiklikde işleýänlerinde, olaryň ýykylmagyndan ýa-da ýykylmagynyň öňüni almagyň usuly bolmaly.
Maşyn goragy
OSHA, iş berijileriň baling maşynlaryndaky ähli howpsuzlyk aýratynlyklarynyň kadaly işleýändigine we maşynlaryň dogry ulanylýandygyna göz ýetirmelidigini aýdýar.
Mundan başga-da, inersenerler el bilen egilmeli bolanda, egri egrileriň egilmeginiň öňüni almak üçin kemer ulanyp bilerler we dürli diametrli barlary egmek üçin dürli aralyk aralyklaryny belläp bilerler.
Netijede, OSHA howpsuzlyk çäreleri bozulanda ýa-da hyzmat ediş we tehniki hyzmat wagtynda işçileri howply energiýadan goramazlyk üçin täsirli enjamy goramak ýa-da gulplamak / bellik proseduralaryny ulanmak arkaly iş ýerlerini kesmek bilen baglanyşykly enjamlary goramagyň usullaryny teklip edýär.
Egrem bar üçin inersiýa pursatyny hasaplamak
Egilmek çyzgysy üçin inersiýa pursatyny hasaplamak üçin inersenerler ilki bilen işleýän çyzygyň görnüşini kesgitlemeli.
Bükülýän çybyk ýa-da hasa ýaly dürli görnüşli barlar üçin inersiýa pursatyny kesgitlemegiň dürli ýollary bar.
Şöhle bölümini bölmek
Hasaplamany başlamak üçin inersenerler şöhle bölümini böleklere bölmeli we bitarap okuň nirededigini anyklamaly (NA).
Inersiýa pursatyny tapmazdan ozal, bölümiň merkezi merkezini ýa-da köpçülik merkezini bilmeli.
Mysal üçin, dik (y) sentroid keseligine (XX) oky barada bölümiň inersiýa pursatyny tapmak üçin ulanylýar.
Paralel ok teoremasy
Inersenerler bölümiň inersiýasynyň umumy pursatyny kesgitlemek üçin "Parallel ok teoremasyny" ulanmaly bolýarlar.
Şöhle bölümi üç gönüburçly bölekden ybarat bolany üçin, inersenerler her bölek üçin inersiýa pursatyny kesgitlemeli we hemmesini bir ýere jemlemek üçin I = I0 + Ad2 formulasyny ulanmaly.
Inersiýanyň meýdan pursatyny hasaplamak
Iy = x2dA gönüburçly bölüm üçin inersiýa meýdany berýär.
Y okunyň töwereginde egilmek üçin Inersiýa pursatyny Iy = x2 dA diýip ýazyp bolar, bu ýerde Iy y oky bilen baglanyşykly inersiýanyň sebit pursaty, x bolsa y okundan dA elementine çenli aralykdyr. Y okuna perpendikulýar.
Çybyk üçin inersiýa pursatyny hasaplamak
In engineenerler hasa üçin inersiýa pursatyny gönüden-göni hasaplap bilerler ýa-da Parallel ok teoremasyny ulanyp, köpçülik merkezinden aňladyp bilerler.
Sözümiň ahyrynda inersenerler ilki haýsy bar ýa-da hasa bilen işleýändiklerini anyklamaly we inersiýa pursatyny kesgitlemek üçin dogry hasaplama usulyny ulanmaly.
Matematikany ýerine ýetirmek üçin şöhle bölümini böleklere bölmeli, bitarap oky kesgitlemeli, merkezi ýa-da massanyň merkezini tapmaly we Parallel ok teoremasyny ulanmaly.
Bükülýän barlary goldamak
Hasap nokatlarynda egirme çyzyklaryny goldamak
Hasapçylar, esasanam barlardakylar, wagtyň geçmegi bilen egilip başlap bilerler, bu bolsa erbetleşmezlik üçin has köp goldawa mätäçdigini aňladýar.
Ine, kömek edip boljak käbir usullar:
- Hasabyň aşagyndaky gurluşyň berkdigine göz ýetiriň.
Hasabyň aşagyndaky gurluş güýçli bolmaly we egilmeli däl.
Garaşylýan çyzgylary goldamak üçin ýaýlar ulanylyp bilner.
- Garaşan ulanyň.
Garaşsyzlar, gaty goldaw we dogry goldaw bolmazdan, taýagyň üstünde goýulmazlygy üçin, taýagyň gyrasynyň dört dýuýmyna ýetmeli.
Garaşanlary ygtybarly saklamak üçin berkidijiler ulanylmaly.
- Kwadrat ýazgylary ulanyň.
Hasabyň burçundaky kwadrat ýazgylar, banky döwmän aşhanaňyza stil goşmagyň arzan usulydyr.
- Polat barlary salyň: Granit taýpasynyň aşagyna ýa-da gödek ýokarsyna 1/4 "polat barlary goýup, goldaw goşup bilersiňiz.
Hasaplaýyş nokatlarynyň köpüsiniň 12 "hiç hili kömek etmezden" geçip biljekdigini bilmek möhümdir, şonuň üçin üstüňizden has uzyn bolsa, has köp goldaw goşmaly bolarsyňyz.
Garaşýan goltugyň näderejede aralykda goýulmalydygyny bilmek üçin kontakt ýasaýan adam bilen habarlaşyň.
Sözümiň ahyrynda, berk goldaw strukturasynyň bardygyna göz ýetirip, egilmek çyzgysyna has köp goldaw berip bilersiňiz.
Muny taýakda ýerleşdirilen ýaýlar, inedördül ýazgylar ýa-da polat barlar ulanyp bilersiňiz.
Bu zyýanyň hasam erbetleşmeginiň öňüni alar we paltany has uzak dowam etdirer.
Metal çyzyklarda egilmegi çäklendirmek
Haçan-da demir çyzyk stresde bolsa, egilip biler.
Egilmegi duruzmak ýa-da çäklendirmek üçin birnäçe zat edip bolýar.
Bar
Muny etmegiň bir usuly, has berk we egilmek ähtimallygyny peseldýän bar.
Materiallary üýtgediň
Anotherene bir ýol, çyzygyň materialyny has ýokary dartyş güýji bolan birine geçirmekdir.
Bu, egilmezden ozal has köp güýç sarp edip biler.
Moment goluny azaltmak
Üçünji ýol, pursat golunyň uzynlygyny kesmek, ýöne galyňlygyny şol bir derejede saklamakdyr.
Bu, goldawyň egilmegini üpjün edýän güýji peseldýän goldawyň has ýakyndygyny aňladýar.
Polat berkidiji barlar
Sowuk iş wagtynda polata näçe stres goýulýandygyny çäklendirmek we dartyş döwrüniň emele gelmek mümkinçiligini azaltmak üçin polat güýçlendiriji barlar üçin uly egirme diametrleri maslahat berilýär.
ASTM A767 / A767M 2-nji tablisada çyzygyň nominal ululygyna görä ulanylmaly egilmegiň diametri barada görkezmeler berilýär.
Bu teklipleri ýerine ýetirseňiz, egilmek az galyndy stresine sebäp bolar.
Arka maslahat berilýäninden has berk egilmeli bolsa, galyndy ual stresiniň mukdaryny azaltmak üçin 900 F-dan 1050 F (480 C-den 560 C) çenli bir dýuým bar diametri bir sagatlap gyzdyryp bolýar.
Stressi we bitarap oky hasaplamak
Egilmek stresini bilmek üçin şöhläniň bitarap okunyň nirededigini we belli bir kesiş üçin meýdanyň ikinji pursatyny nädip kesgitlemelidigini bilmelidiris.
Jübüt ýa-da egilen pursat M bir zady geýse, egilýär.
Arassa egilmekde, edil burulmada bolşy ýaly, stresiň we dartyşyň ikisi hem nol bolan bir ok bar.
Muňa bitarap ok diýilýär.
Konsentrirlenen egilmek pursatlary bilen şöhleleriň gaty egilmeginiň öňüni almak üçin, egilmek sebäpli adaty streslere we şöhleleriň egilmek üçin flexural merkezine düşünmeli.
Jemläp aýtsak, demir barlaryň egilmeginiň öňüni almagyň birnäçe usuly bar, meselem, galyňlygy galyňlaşdyrmak, materialy üýtgetmek ýa-da pursat goluny gysgaltmak.
Uly egirme diametrleri polatdan ýasalan barlary berkitmek üçin iň gowusydyr.
Egilmekden näçe stresiň döreýändigini bilmek üçin şöhläniň bitarap okuny bilmeli we meýdanyň ikinji pursatyny anyklamaly.
Mundan başga-da, egilmek sebäpli adaty stres we şöhleleriň egilmek üçin flexural merkezi barada bilmeli, eger konsentrirlenen egilme pursatlary bilen şöhleleri gaty egilmekden saklamak isleseňiz.
Bar egilmegiň tertibi esaslary
Maslahat: Gerek bolsaňyz, ýazgy düwmesini açyň. Gepleşik dili bilen tanyş däl bolsaňyz, sazlamalar düwmesinden “awtomatiki terjime” saýlaň. Halaýan diliňiz terjime edilmezden ozal wideonyň diline basmaly bolmagyňyz mümkin.
Kazyýetleri ulanyň
| Ulanylan: | Düşündiriş: |
|---|---|
| Sütüni berkitmek: | Güýçlendirmek we berkitmek üçin köplenç beton sütünlere berkidiji barlar goşulýar. Barlaryň dogry ululygy we görnüşi bolmagy üçin ýörite gurallar we usullar bilen egilmeli. |
| Şöhleleri berkitmek: | Güýçlendiriji barlar binanyň agramyny saklamak üçin möhüm bolan beton şöhleleri berkitmek üçin hem ulanylýar. Barlaryň beton galyplara laýyk bolmagy we zerur goldawy üpjün etmegi üçin belli bir şekillere we ululyklara egilmeli. |
| Beton plitalar: | Käwagt pollary ýa-da binýatlary gurmak ýaly beton plitalary berkitmek üçin berkidiji barlar ulanylýar. Betony has berk we has durnukly etmek üçin gözenekleri gözenegiň nagşyna öwrüp, betonda goýmaly. |
| Diwarlary saklamak: | Güýçlendiriji barlar topragy ýa-da beýleki materiallary saklamak üçin ýasalan beton saklaýan diwarlary berkitmek üçin hem ulanylýar. Barlar gurluşa laýyk bolmak we topragyň basyşyna garşy durmak üçin has köp güýç bermek üçin aýratyn şekillere we ululyklara egilýär. |
| Köpri gurmak: | Güýçlendiriji barlar köprüler gurlanda has güýç we goldaw bermek üçin ulanylýar. Gurluşyna laýyk bolmak we oňa zerur goldaw bermek üçin barlar belli bir şekillere we ululyklara egilmeli. |
| Uly, beýik binalar: | Güýçlendiriji barlar beýik binalary gurmak üçin möhümdir, sebäbi olar beton sütünleri, şöhleleri we pollary berkitmek üçin ulanylýar. Binany gurmak we agramyny saklamak üçin zerur goldaw bermek üçin barlar belli bir şekillere we ululyklara egilmeli. |
Netije
Bar egilmek dünýäsine bu gözümiziň soňuna gelenimizde, bu usulyň in engineeringenerçilikde we umuman gurluşykda näderejede möhümdigi hakda pikirlenmeli.
Esasy ýadro, çig maly güýçli, çydamly we tebigatyň güýçlerine we wagt synagyna çydap bilýän şekillere öwürmekden ybaratdyr.
Tehniki ussatlygyň, döredijiligiň we meseläni çözmegiň utgaşmasy gerek we bu adam döredijiliginiň daş-töweregimizdäki dünýäni nädip üýtgedip biljekdigini görkezýär.
Bar egilmek köp tarapdan peýdaly, ýöne in engineeringenerçilikde ussatlygyň we jikme-jikliklere näderejede möhümdigini görkezýär.
Güýçlendiriji çyzgydaky her egilmek, öwrüm we egrilik ony has güýçli we çydamly etmek üçin bir mümkinçilikdir we her bir ýalňyşlyk ýa-da gözegçilik ähli gurluşy howp astynda goýup biler.
In engineener hökmünde işimizi seresaplylyk we takyklyk bilen ýerine ýetirmek we oýnalýan materiallar we güýçler hakda köp zat bilmek biziň işimizdir.
Şeýlelik bilen, indiki gezek demirbetondan ýasalan binany ýa-da köprini göreniňizde, ony ýasamaga giren ussatlyk we sungat hakda pikir ediň.
In engineener ýa-da in engineeringenerçilik talyby bolsaňyz, ýadyňyzdan çykarmaň, egilmek diňe bir öwrenmek ussatlygy däl, eýsem döredijiligiň we täzeligiň näderejede güýçli bolup biljekdiginiň alamatydyr.
Dogry gurallaryňyz, bilimiňiz we garaýşyňyz bar bolsa, töweregimizdäki dünýäni emele getirmäge we has ygtybarly, has durnukly geljegi gurmaga kömek edip bilersiňiz.
Salgylar we salgylanmalar
Güýçlendirmek boýunça gollanma:
https://www.sefindia.org/forum/files/arc_reo_handbook_08ed_136.pdf
Egilmek we düzeltmek 60-njy synp Güýçlendiriji barlar.
Paýlaş ...
