In engineeringenerçilikde takyklyk we takyklyk örän möhümdir we eksenel işleýiş işlenip düzülende ýalňyşlyklaryň iň köp ýaýran usullaryndan biridir.
Okuň gutarmagy, kesiş guralynyň aýlanma okunyň uçardan öçürilen mukdarydyr.
Bu, gymmat bahaly işlemäge, has köp galyndylara we az netijelilige sebäp bolup biljek taýýar önümiň takyklygyna uly täsir edip biler.
Işleýişiň gowy işleýändigine we takyklygyna göz ýetirmek isleýän in engineeringener okuwçylary we hünärmenleri üçin eksenel gutarşyna düşünmek möhümdir.
Bu blog ýazgymda, eksenel gutarmagyň sebäpleri we netijeleri barada gürleşerin, ony nädip ölçemelidigi barada gürleşerin we işleýiş amallaryna täsirini iň az derejede saklamagyň iň gowy usullaryna serederin.
Şeýlelik bilen, tejribeli inerener ýa-da bilesigeliji okuwçy bolsaňyzam, taýyn boluň we eksenel akymyň haýran galdyryjy dünýäsi barada öwrenmäge taýyn boluň.
Axial Runout bilen tanyşlyk
Resmi kesgitleme:
Kesiş guralynyň aýlanmagy tekizlikden sowulýan öwrüm okunyň ugry boýunça umumy mukdar.
Okuň gutarmagy, kesiş guralynyň aýlanma okunyň tekizlikden näderejede uzakdygyny görkezýän ylgaw görnüşidir.
Aýlanma oky miliň merkezi oky bilen birmeňzeş bolmadyk ýagdaýynda we tapawut aýlanma oky boýunça ölçenilende bolýar.
Beýleki tarapdan, aýlanma oky miliň merkezi okundan daşlaşanda, ýöne paralel galanda radial gutarýar.
Iki görnüşli ylgaw hem titremäniň, sesiň we takyklygyň ýitmegi ýaly problemalara sebäp bolup biler.
Radial vs. Axial Runout
Merkezi okuň uzynlygy boýunça radial akymyň mukdary hemişe birmeňzeş, ýöne eksenel akymyň mukdary bazanyň nirede ölçelýändigine baglylykda üýtgeýär.
Wertikal tekizlikde aýlananda ýeriň ýerleşişi, onuň ok akymyna täsir edýär.
Beýleki tarapdan, onuň radial akymy, onuň tegelek ýa-da merkezden daşdadygyny görkezýär.
Adatça, aýlaw tapgyrlary we tablisalar hem radial, hem-de eksenel gutarmalar bilen ýasalýar.
Okuň gutarmagyny ölçemek
Okuň gutarmagy, bir tekizlikde bolmadyk iki okuň arasyndaky burç.
Bu ýagdaýda bir bölek bilen salgylanma okunyň arasyndaky tapawut, duşuşýan ýerinden daşlaşanyňyzda ösýär.
Okuň gutarmagyny ölçemek üçin aýlaw stolunyň ýa-da basgançagyň aýlawyna aýlaw görkezijisi goýulýar.
Indikator soňra salgylanma ýüzüne degip biler ýaly süýşürilýär we salgylanma tekizliginden näderejede uzakdygyny bilmek üçin tablisa öwrülýär.
Maslahat: Gerek bolsaňyz, ýazgy düwmesini açyň. Iňlis dili bilen tanyş däl bolsaňyz, sazlamalar düwmesinde “awtomatiki terjime” saýlaň. Halaýan diliňiz terjime edilmezden ozal wideonyň diline basmaly bolmagyňyz mümkin.
Okuň gaçmagynyň sebäpleri we netijeleri
Okuň gaçmagyna sebäp bolup biljek käbir zatlar könelen ýa-da ýalňyş ýasalan podşipnikler, egilen eplenç ýa-da iş bölegi, çalaja gural ýa-da armatura deňleşdirilmegi we gyzýança giňelýän maşyn guraly.
Eger eksenel gutarma hasaba alynmasa ýa-da gaýtadan işlenilende düzedilmedik bolsa, bu bölegiň has takyk bolmagyna, bölekleriň ret edilmegine, çykdajylaryň ýokarlanmagyna we öndürijiligiň peselmegine sebäp bolup biler.
Okuň gutarmagynyň täsiri
Okuň gutarmagy, çip ýüküni deň däl etmek ýa-da guralyň gaty gürleşmegine sebäp bolmak bilen işleýiş amallaryna täsir edip biler.
Bu, ujunyň hereket etmegine sebäp bolup biler, bu ýeriň ýasalyşyny we näderejede gödekdigini üýtgedýär.
Şeýle hem ýerüsti topografiýanyň üýtgemegine sebäp bolup biler.
Mysal üçin, bahasy ýeterlik derejede ýokary bolsa, gural bellikleriniň arasyndaky aralyk üýtgäp biler we kth dişinden galan gural belligi aýrylyp bilner.
Şeýle hem, kesiş guralynyň dik tekizliginde ýerleşýän ýerinde üýtgeýär, bu deň däl çip ýüklerine, guralyň ömrüniň gysgalmagyna we has titremegine sebäp bolup biler.
Bu bolsa öz gezeginde işiň ýüzüniň gödekligi, tolkunlary we söhbetdeşlik bellikleri ýaly erbet gutarmagyna sebäp bolup biler.
Z-ok boýunça işlenende, eksenel gutarma kesilen çuňlugy hem üýtgedip biler we ölçeg ýaly ýalňyşlyklara sebäp bolup biler.
Näzik ýa-da ýokary takyklyk bölekleri işlenip düzülende, eksenel akymyň ýerüsti gutarmagyna täsiri gaty göze ilýär.
Radial gutarmak
Beýleki tarapdan, aýlanma oky miliň merkezi okundan daşlaşanda, ýöne paralel galanda radial gutarýar.
Işiň iki görnüşi hem ideal okundan aýlanyp bilýän gural ýa-da enjam böleklerini has takyk edip biler.
Radial gutarmak, kabul edip bolmajak gaty uly burç ýalňyşlygyna sebäp bolup biljek stoluň üstünde bir bölegi jemlemegi kynlaşdyrýar.
Radial we eksenel gutarmak, kesiş gurallarynyň gaty çalt ýa-da birmeňzeş könelmegine sebäp bolup biler, bu bolsa olaryň gysga wagtda bozulmagyna we prosesi has ygtybarly edip biler.
Şeýle arakesmeler sarp edilýän zatlaryň bahasyny ýokarlandyrjak galan kesiş gyralaryny gaýtadan işlemegi ýa-da ulanmagy kynlaşdyryp biler.
Işleýişiň takyk işlemegine we gurallaryň näçe wagt dowam etmegine uly täsir edýär.
Okuň gutarmagyny ölçemek
Okuň gutarmagyny ölçemegiň dürli ýollary bar, olaryň takyklygy we ulanmak kynlygy bilen tapawutlanýar.
Statiki synag usullary
Statik synag, eksenel gutarmagy ölçemegiň umumy usulydyr, sebäbi dinamiki synagdan has aňsat we çykdajy az.
Statik synaglar eplenç ýa-da iş bölegi henizem bolanda geçirilýär.
Muny etmegiň dürli ýollary bar, aýlanma oklarynda Amerikan mehaniki inersenerler jemgyýeti tarapyndan düşündirilýär.
Adaty magnit bazasy bolan aýlaw görkezijisi, birikdirmäniň ýa-da şahanyň gutarmagyny ölçemegiň ýönekeý we umumy usulydyr.
Bu synagy amala aşyrmak üçin magnit bazasy birleşdiriji ýa-da miliň golaýynda tekiz ýerde goýulýar we gutarýan ýeri ölçemek üçin aýlaw görkezijisi birikdirme ýa-da şahada goýulýar.
Eger gaty köp gutarýan bolsa, bu birleşdiriji merkeziň içki diametriniň könelendigini ýa-da miliň egilendigini aňladýar.
Käbir ýagdaýlarda, aýlaw merkeziniň daşky ýüzüne aýlaw görkezijisini goýup, birikdirmäniň eksenel gutarmagyny barlamak hem gowy pikirdir.
Dinamiki synag usullary
Dinamiki synag usullaryna düşünmek has kyn, ýöne ýylylygy, titremäni we merkezden gaçyryş güýjüni göz öňünde tutýandyklary üçin birneme has takyk netijeleri berýär.
Egri ýa-da iş bölegi hereket edende dinamiki synag geçirilýär.
Şeýle hem, wagta ýa-da ýygylyga esaslanýan usullary ulanmak ýaly dürli usullar arkaly edilip bilner.
Wagtlaýyn usulda, miliň näderejede çalt öwrülýändigini ölçemek üçin takometr ulanylýar we enjamyň näçeräk sarsmagyna sebäp bolýandygyny ölçemek üçin akselerometr ulanylýar.
Encyygylyga esaslanýan usul, ýygylyk analizatory bilen gutarmagyň netijesinde döreýän titremeleriň ýygylygyny ölçýär.
Enjamlar we kalibrleme
Ok akymynyň ölçegleriniň takyklygy ulanylýan enjamlara we nädip gurnalandygyna we kalibrlenendigine baglydyr.
Haýsy usul ulanylýandygyna garamazdan takyk ölçegleri düzmeli we dogry kalibrlemeli.
Enjamyň takyk okalmagy üçin enjamyň dogry gurnalandygyna we kalibrlenendigine göz ýetirmek möhümdir.
Şahyň gutarmagy
Köplenç ok okunyň gutarmagy zyňylýan podşipnikleriň ýagdaýyny barlamak üçin ulanylýar.
Miliň ortasynda (aýlanýan okunda) ölçelýär.
Runüzüň gutarmagy, merkezde bolmadyk ölçeg terminidir.
Bu ýagdaýda tekizlik we inedördüllik, ölçegleriň bir bölegine öwrülýär, bu programmalaryň köpüsiniň ähmiýeti ýok.
Radial miliň gutarmagy, tegelek şahanyň öwrüminde merkeziniň töwereginde näçe hereket edýändigini ölçemegiň usulydyr.
Sürüji / miliň deňleşdirilmegi, berkligi götermek, podşipnikleriň könelmegi bilen akymyň ýokarlanmagy we deňagramlylyk bularyň hemmesine sebäp bolup biler.
Axial we Radial Runout arasyndaky tapawut
Ylgawyň iki görnüşi hem göz öňünde tutulan öwrüm okundan gyşarmalar, ýöne gyşarmagyň ugry we iş bölegine täsiri her görnüş üçin tapawutlanýar.
Radial gutarmagy düşündirildi
Radial ylgaýyş, aýlanma oky miliň merkezi hataryna laýyk gelmeýän bolsa-da, henizem ondan daşda bolýar.
Radial gutarmak, enjamyň oky boýunça birmeňzeş ölçegdir.
Gorizontal tekizlige öwrülende aýlanýan stoluň nähili hereket edýändigini görkezýär.
Kämahal eksantriklik ýa-da gapdal terjime diýilýär.
Okuň gutarmagy düşündirildi
Haçan-da kesiş guralynyň aýlanma oky, okunyň ugry boýunça tekizlikden daşlaşsa, bu eksenel gutarma diýilýär.
Gyşarma sebäpli ok indi egrelip, esasy ok bilen parallel işlemeýär.
Näçe eksenel gutarmagyň esasynyň nirede ölçeljekdigine baglydyr.
Okuň gutarmagy bir topar kynçylyklara sebäp bolup biler, meselem, çipiň deň däl ýüklenmegi, gaty köp gürleşmek, uçuň süýşmegi we ýerüsti çişlik we nesil meselesi.
Radial we eksenel gutarmagyň täsiri
Işiň iki görnüşi hem ideal okundan aýlanyp bilýän gural ýa-da enjam böleklerini has takyk edip biler.
Radial gutarmagy burç ýalňyşlyklaryna we tegelek ýalňyşlyklar görnüşinde ýeriň pes gutarmagyna sebäp bolýan bölegi stoluň üstünde jemlemegi kynlaşdyrýar.
Okuň gutarmagy kesiş guralynyň dik tekizliginde üýtgeýär, bu çip ýükleriniň deň däl bolmagyna, guralyň ömrüniň gysgalmagyna we has titremegine sebäp bolýar.
Bu bolsa öz gezeginde işiň ýüzüniň gödekligi, tolkunlary we söhbetdeşlik bellikleri ýaly erbet gutarmagyna sebäp bolup biler.
Z-ok boýunça işlenende, eksenel gutarma kesilen çuňlugy hem üýtgedip biler we ölçeg ýaly ýalňyşlyklara sebäp bolup biler.
Ok we radial gutarmagyny ölçemek
Köplenç birleşdiriji ýa-da miliň gutarmagyny ölçemek üçin adaty magnit bazasy bolan aýlaw görkezijisi ulanylýar.
Magnit bazany şaha ýa-da birikdirmä ýakyn tekiz ýerde goýuň.
Soňra, aýlaw görkezijisini birikdirmä ýa-da miliň üstünde goýuň we aýlawyň nähili hereket edýändigini synlaň.
Eger gaty köp gutarýan bolsa, bu birleşdiriji merkeziň içki diametriniň könelendigini ýa-da miliň egilendigini aňladýar.
Käbir ýagdaýlarda, aýlaw merkeziniň daşky ýüzüne aýlaw görkezijisini goýup, birikdirmäniň eksenel gutarmagyny barlamak hem gowy pikirdir.
Okuň gutarmagyny birnäçe usul bilen ölçäp bolýar.
Dial görkezijileri, lazer datçikleri we koordinat ölçeg maşynlary muny amala aşyrmagyň iň giň ýaýran usullaryndan biridir.
Pleönekeý ölçegler, köplenç magnit bazasy ýaly aýlaw görkezijileri bilen edilýär.
Synag, magnit bazasyny tekiz ýere goýmak we aýlaw görkezijisini miliň üstünde goýmak ýa-da gutarýan ýeri ölçemek üçin birikdirmek arkaly amala aşyrylýar.
Has takyk we takyk ölçegleri geçirmek üçin lazer datçikleri ýa-da koordinat ölçeg maşynlary ulanylyp bilner.
Bu enjamlar size degmezden ölçemäge mümkinçilik berýär we şol bir wagtyň özünde birden köp ok boýunça gutarmagy ölçäp bilýär.
Okuň gutarmagyny azaltmak we ýok etmek
Okuň gutarmagyny azaltmak ýa-da gutulmak üçin enjamy dogry gurmak we goldamak möhümdir.
Ynha eksenel akymyny azaltmagyň iň oňat usullary:
- Takyk gural eýeleri: Gysmak ýa-da basmak üçin gural gurallary ýaly takyk gural saklaýjylary ulanmak, gutarmagy azaltmaga kömek edip biljek gurallaryň takyk we takyk aýlanmagyny üpjün edip biler.
- Iň az gutarýan maşynlary we gural saklaýjylary saýlamak: Iň az gutarýan maşynlary we gural saklaýjylary saýlamak ulgamyň umumy işleýşini iň az derejede saklamagyň açarydyr.
- Bitewi basyş: Tükenmegi azaltmak üçin çeňňegiň töwereginde deň mukdarda basyşyň bardygyna göz ýetiriň.
- Könelen podşipnikleri barlamak we çalyşmak: Okuň gutarmagyny azaltmak üçin könelen ýa-da zeper ýeten podşipnikleri yzygiderli barlamaly we çalyşmaly.
- Kesiş güýçlerine gözegçilik we gözegçilik: Mysal üçin, dogry kesiş parametrlerini ulanmak, kesiş güýçlerine gözegçilik etmäge we eksenel akymyny azaltmaga kömek edip biler.
Senagat standartlary we aýratynlyklary
Bölekleriň belli bir takyklyga we takyklyk talaplaryna laýyk gelýändigine göz ýetirmek üçin ulanylýan eksenel gutarmak üçin önümçilik standartlary we spesifikasiýalary bar.
Halkara standartlaşdyryş guramasy (ISO) we Amerikanyň milli standartlar instituty ýaly guramalar bu düzgünleri we talaplary kesgitlediler (ANSI).
Tegelek gutarmak, eksenel gutarmak üçin iň köp ulanylýan pudak standartlaryndan biridir.
Tegelek akym, geometrik çydamlylygyň bir görnüşidir, gorizontal tekizlikde öwrülişi ýaly, üstüň näçe ýokary ýa-da aşak hereket edýändigini ölçemek üçin ulanylýar.
Tegelek gutaranda, datum oky çydamlylyk zolagy üçin salgylanma nokady hökmünde ulanylýar.
Maglumat bazasynyň töwereginde 2D çydamlylyk zolagyny döredýär.
Çagyryşy kanagatlandyrmak üçin hakyky ýerdäki ähli nokatlar bu çydamlylyk zolagynda bolmaly.
Bölümiň ujundaky iki gysga oky birleşdirip, merkezi bölek aýratynlyklaryny barlamak üçin tegelek gutarmak hem ulanylyp bilner.
Işewür dünýäsinde eksenel gutarmak barada başga düzgünler bar, meselem:
- ISO 1101: Bu ülňü, iş böleklerine geometrik çydamlylyk üçin umumy talaplary, görnüşi, ugruny we ýerleşişini gözegçilikde saklamak üçin çydamlylyk zolaklaryny ulanmagy öz içine alýar.
ANSI Y14.5 bu standart, in engineeringenerçilik çyzgylarynda geometrik ölçeg we çydamlylygyň (GD & amp; T) nähili ulanylmalydygyny aýdýar.
ASME B89.3.4 bu standart, eksenel gutarmagy aýlaw görkezijileri ýa-da elektron süýşüriş zolaklary bilen nädip ölçemelidigini aýdýar.
Bu pudak standartlary we aýratynlyklary in engineenerlere, öndürijilere we hil gözegçiligi jogapkär adamlara biri-biri bilen gürleşmegiň we bölekleriň belli bir talaplara laýyk gelýändigine göz ýetirmegiň usulyny berýär.
Bu ülňülere we görkezmelere eýerip, öndürijiler bölekleriniň takykdygyna we müşderileriniň isleglerini kanagatlandyryp bilerler.
Netije
Sözümiň ahyrynda, eksenel gutarmak inersenerler we maşinistler üçin işleriniň takyk bolmagyny isleseler pikirlenmek üçin möhüm zat.
Elmydama işleýiş amallarynyň takyklygyna we netijeliligine howp salýar, ýöne dogry gurallar, usullar we bilimler bilen bu meseläni çözüp bolýar.
Aksiýa akymynyň sebäplerine we täsirlerine düşünmek we täsirini azaltmak üçin iň oňat tejribeleri ulanmak bilen in engineeringener hünärmenleri ýokary takyklyga ýetip, öndürijiligi ýokarlandyryp we galyndylary azaldyp bilerler.
Emma eksenel gutarmak, zatlary ýasamagyň çylşyrymlylygy we kämillik isleginiň arasynda saklanmaly näzik deňagramlylygy ýatladýar.
Täze pikirler oýlap tapmagymyzy we mümkin bolan zatlaryň çägini öňe sürmegimiz bilen, kynçylyklara garamazdan kiçigöwünlilik etmeli we hemişe daş-töweregimizdäki dünýäde has gowy öwrenmäge we gowulaşmaga synanyşmalydyrys.
Paýlaş ...
