Inerener hökmünde, hemme zadyň işlemek üçin çäkli wagtynyň bardygyny bilýärsiňiz.
Wagtyň geçmegi bilen, ahyrsoňy döwülýänçä has ygtybarly bolar.
Thatöne şol şowsuzlygyň haçan bolup biljekdigini aýdyp biljek egriniň bardygyny bilýärdiňizmi? "Wannanyň egrisi" diýilýär we ygtybarly in engineeringenerçilikde iň möhüm pikirleriň biridir.
Bu egrä düşünmek bilen, enjamyň durmuşynyň dürli tapgyrlaryny tapyp bilersiňiz, haçan döwüljekdigini anyklap bilersiňiz we döwülmezligi üçin dogry çäreleri görüp bilersiňiz.
Bu makalada wannanyň egrisi barada jikme-jik durup geçerin.
Üç fazasyna, her tapgyra goşant goşýan umumy faktorlara we şowsuzlygy azlaşdyrmagyň ýollaryna serederin.
In engineeringenerçilik ugrundan okaýan ýa-da hünärmen inerener bolsaňyzam, dizaýn eden, gurýan ýa-da hyzmat edýän enjamlaryňyzyň bütin ömrüne ygtybarly işleýändigine göz ýetirmek üçin wannanyň egrisine düşünmeli.
Geliň, bu möhüm pikir hakda has giňişleýin öwreneliň.
Wannanyň egrisi bilen tanyşlyk
Resmi kesgitleme:
Ilkibaşda peselýän şowsuzlyk derejesi bilen enjamyň näsazlyk derejesi egrisi, yzygiderli ortaça şowsuzlyk derejesi, şondan soň şowsuzlyk derejesi ýene-de ýokarlanýar.
Wannanyň egrisine düşünmek
Wannanyň egrisi önümiň ýa-da önümleriň toparynyň wagtyň geçmegi bilen näçe döwülýändigini görkezýän grafikdir.
Köplenç ygtybarly in engineeringenerçilikde we aktiwleriň näsazlyklaryny çaklamak we meýilleşdirmek üçin aktiwleriň ýaramazlaşmagyny modellemekde ulanylýar.
Egriniň üç aýry bölegi bar: bäbekleriň ölüm döwri, adaty ýaşaýyş döwri we könelişen döwür.
Çaga ölüminiň döwri
Wannanyň egrisiniň birinji bölegi, bäbekler ölen wagty ýokary şowsuzlyk döwri.
Bu döwürde dizaýn, materiallar, ýasalşy ýa-da işe girizilmegi bilen baglanyşykly kynçylyklar sebäpli täze aktiwleriň şowsuz bolmagy ähtimal.
Bu kemçilikler sebäpli, aktiwler ömrüniň irki döwründe şowsuz bolýar, bu bolsa işiň birinji döwründe şowsuzlyk derejesini ýokarlandyrýar.
Adaty durmuş döwri
Çaga ölüminden soň, aktiw adaty durmuş döwrüne girýär, bu ýerde şowsuzlygyň derejesi pes we adaty hemişelik bolýar.
Bu döwürde meseleleriň köpüsi düzedildi we aktiw bolmalysy ýaly işleýär.
Aktiw gaty gowy, öňüni alyş tehniki hyzmaty onuň gowy işlemegine kömek edip biler.
Könelişen döwür
Wannanyň egrisiniň soňky bölegi has ýokary şowsuzlyga eýe bolan könelişme fazasydyr.
Bu döwürde aktiw, ýaş, könelmek, ýyrtylmak, poslama ýa-da ýadawlyk ýaly zatlar sebäpli dargap biler.
Aktiw peýdaly ömrüniň ahyryna ýetdi, betbagtçylygyň öňüni almak üçin ony çalyşmak ýa-da hyzmatdan çykarmak zerur bolup biler.
Aktiwiň peýdaly ömrüni uzaltmagyň strategiýalary
Aktiwiň peýdaly ömrüni uzaltmak üçin işleýän toparlar, wannanyň egrisi barada bilýänlerini ulanyp, aktiwiň adatça ömrüniň dowamynda işlemegine garaşýarlar.
Egrilikdäki her nokat şowsuzlygyň öňüni almagyň başga ýoluny teklip edýär.
Çaga ölümi döwründe toparlar dizaýn kemçiliklerini, material kemçiliklerini, önümçilik kemçiliklerini ýa-da işe başlamagyň nädogry usullaryny tapmaga we düzetmäge üns bermeli.
Näsazlyklary ýüze çykarmazdan ozal tapmak we düzetmek üçin tehniki hyzmat ýa-da gözlegleri ýygy-ýygydan geçirmek zerur bolup biler.
Adaty durmuş döwründe toparlar aktiwleriň iň gowy işlemegi üçin öňüni alyş hyzmatyna üns bermeli.
Gündelik gözlegler we tehniki hyzmat potensial kynçylyklary tapmaga we uly problema bolmanka olary düzetmäge kömek edip biler.
Könelişen döwür: Bu döwürde toparlar ýüze çykmazdan ozal problemalary tapmak we olary düzetmek üçin öňünden aýdylýan tehniki hyzmatlara üns bermeli.
Katastrofiki şowsuzlyklaryň öňüni almak üçin käbir emläkleri çalyşmak ýa-da satmak zerur bolup biler.
Wannanyň egrisiniň giňişleýin derňewi
Ygtybarly hünärmenler, wannanyň egrisiniň jemleýji paýlanyş funksiýasyna seretmek üçin köplenç Weibull diagrammasyny ulanýarlar.
Glazgo uniwersitetiniň, Kembrij uniwersitetiniň we Rolls-Roýsyň gözlegçileri wannanyň egrisiniň könelişen tapgyrynyň has ýokary derejä çykarylyp, "wannanyň üstü" ideýasyna öwrülip biljekdigini görkezdiler.
Bu ösen derňew, beýleki zatlar bilen bir hatarda, temperaturanyň, basyşyň we stresiň aktiwiň könelmegine we ýyrtylmagyna nähili täsir etjekdigini görkezmäge kömek edýär.
Zatlaryň könelmegi barada peýdaly maglumatlary berýär we aktiwleriň öndürijiligini we ygtybarlylygyny ýokarlandyrmaga kömek edýär.
Enjamlaryňyzyň ygtybarlylygyny ýokarlandyrmak üçin hammam egrisini ulanmaga taýynmy?
Düşünmek kynmy? Nukdaýnazaryny biraz üýtgedeliň:
Iň zerur wagtyňyz zatlaryň bozulmagyndan bizar bolýarsyňyzmy? Hemişe döwülýän täze gurallary we enjamlary satyn almaly bolmagyň tolgunmasyny haladyňyzmy?
Wannanyň egrisi bilen azar bermäň!
Diňe ganat edip, gowusyna umyt edip bilseň, ygtybarly şowsuzlyk egrisi kime gerek? Galyberse-de, adrenalin soňky minutda döwülýän enjam bölegi ýaly gidip bilmez.
Safetyöne howpsuzlyk we ygtybarlylyk barada alada edýän amaly inerener bolsaňyz, okaň.
Wannanyň egrisiniň özüne çekiji dünýäsine girmekçi.
Bolýar, bu diňe telewizor mahabatyna meňzeýän degişme.
Indi düşündirişe gaýdyp geleliň.
Her tapgyra goşant goşýan faktorlar
Wannanyň egrisiniň her tapgyry birnäçe zat sebäpli ýüze çykýar.
Çaga ölümi döwründe näsazlyklar önümiň nähili öndürilendigi we ulanylyşy bilen baglanyşykly ýüze çykýar.
Beýleki bir tarapdan, adaty durmuş döwründe, tehniki hyzmat we daşky gurşaw ýaly faktorlar aktiwiň döwülmänkä näçe wagt dowam etmegine täsir edip biler.
Netijede, köne bölekler we tehniki hyzmatyň ýoklugy sebäpli könelişen döwürde näsazlyk derejesi ýokarlanyp biler.
Bu faktorlara düşünmek, wannanyň egrisi boýunça her tapgyr üçin anyk strategiýalary durmuşa geçirip, aktiwiň peýdaly ömrüni uzaltmak üçin işleýän toparlara kömek edip biler.
Töwekgelçilik we ähtimallyk paýlanyşy
Çaga ölüminiň tapgyry
"Çaga ölüminiň fazasy" diýlip atlandyrylýan wannanyň egriniň irki böleginde önümleriň şowsuz bolmagy ähtimal.
Bu döwürdäki şowsuzlyklar, adatça dizaýn, materiallar, ýasalşy ýa-da işe girizilmegi bilen baglanyşykly kynçylyklar sebäpli ýüze çykýar.
Mysal üçin, täze satyn alnan jaýyň ilkinji ýyllarda diwarlaryň we gapylaryň ýarylmagy ýaly köp kynçylyklar bolup biler, sebäbi materiallar ýa-da iş gaty gowy däl.
Bu etapda iň töwekgelçiligi bolan adamlar seredilýän önüme baglydyr.
Ilkinji çykanlarynda smartfon ýa-da noutbuk ýaly elektronikany satyn alýan adamlar, "bäbek ölümi" döwründe olar bilen kynçylyk çekip bilerler.
Beýleki tarapdan, zawodlarda ýa-da elektrik stansiýalarynda ilkinji gezek çykarylanda ulanylýan senagat enjamlaryny satyn alýan kompaniýalar, "bäbek ölümi" döwründe bu meselede kynçylyk çekerler.
Abilityhtimal paýlanyş
Wannanyň egrisi köplenç ähtimallyk paýlanyşynyň bir görnüşi bolan Weibull paýlanyşy bilen aňladylýar.
Onda şekil parametri (beta diýilýär) we masştab parametri (eta) bar.
Wannanyň egrisi wagtyň geçmegi bilen şowsuzlyk derejesiniň çyzgysydyr we Weibull paýlanyşy egriniň üç basgançagynda şowsuzlyklaryň paýlanyşyny suratlandyrmak üçin ulanylyp bilner.
Weibull modeli
Häzirki zaman ýarymgeçiriji çipler, adatça bäbekleriň ilkinji doglan gününden öň näçe gezek ölýändigi üçin beta 0,2 bilen 0.6 aralygynda Weibull modeline eýerýärler.
Şowsuzlyk derejesiniň tersi, önüm maşgalasynyň näme edip biljekdigini anyklamak üçin ulanyp boljak şowsuzlyklaryň (MTBF) arasyndaky ortaça wagtdyr.
Strategiýalar we amalyýetler
Irki etapdaky şowsuzlyklary azaltmak üçin strategiýalar
Wannanyň egrisi wagtyň geçmegi bilen aktiwiň dargamagynyň ähtimallygyny görkezýär.
Üç aýratyn fazasy bar: irki etapdaky şowsuzlyklar, tötänleýin şowsuzlyklar we könelmek sebäpli dörän şowsuzlyklar.
Irki fazadaky şowsuzlyklar dizaýndaky, materiallardaky, önümiň öndürilişinde ýa-da işe girizilişindäki ýalňyşlyklar sebäpli bolup biler.
Birinji tapgyryň şowsuz bolmagynyň ähtimallygyny peseltmek üçin birnäçe strategiýa ulanylyp bilner.
Lyokary tizleşdirilen durmuş synagy (HALT), bu ugurda kynçylyk döretmezden ozal önümlerde dizaýn kemçiliklerini tapmagyň usulydyr.
Bu önümleri aşa şertlerde goýmak arkaly amala aşyrylýar.
Acokary tizleşdirilen stres barlagy (HASS), meýdançada şowsuzlyga uçramazdan ozal gowşak bölekleri tapmak üçin önümleri ýokary derejeli stres arkaly goýýan barlag usulydyr.
Ygtybarlylyk ýa-da DFR üçin dizaýn, önümleriň başyndan bäri ygtybarlylygy göz öňünde tutup gurulýandygyna göz ýetirmegiň usulydyr.
“Six Sigma” ýa-da DFSS üçin dizaýn, önümiň dizaýnynyň ygtybarlylygyny we hilini ýokarlandyrmak üçin statistiki gurallary ulanýan usuldyr.
Burnakmak, önümi meýdançada döwülmezden ozal gowşak bölekleri tapmak üçin uzak wagtlap köp stresden geçirmegi öz içine alýan başga bir strategiýa.
Bejeriş meýilnamasy üçin hammam egrisini ulanmak
Wannanyň egrisi enjamlary abatlamak we çalyşmak barada habarly karar bermek üçin hem ulanylyp bilner.
Wannanyň egrisiniň üç basgançagyny bilýän bolsaňyz, wannanyň ýaşy bilen tehniki hyzmat meýilnamany üýtgedip bilersiňiz.
Çaga ölümi döwründe irki näsazlyklara sebäp bolup biljek önümçilik kemçiliklerini ýa-da gurnama ýalňyşlyklaryny tapmak we düzetmek üçin öňüni alyş hyzmatlaryny etmek möhümdir.
Enjamyň adaty durmuşynda, oňat ýagdaýda bolmagy üçin yzygiderli tehniki hyzmat etmek möhümdir.
Enjamlaryň könelişen döwründe, ony düzetmekden has çalyşmak arzan bolup biler.
Geçmişde enjamlaryň nädip döwülendigine göz aýlamak bilen, enjamlaryň her bir böleginiň “hammam egrisine” nirä düşýändigini anyklap bilersiňiz we tehniki hyzmat meýilnamaňyzy laýyk üýtgedip bilersiňiz.
Mysal üçin, enjamlaryň belli bir görnüşiniň garranda ýykylýandygyny görseňiz, döwülmänkä çalşyp bilersiňiz ýa-da bu döwürde ýygy-ýygydan barlap bilersiňiz.
Wannanyň egrisini tehniki hyzmaty meýilleşdirmek üçin gollanma hökmünde ulanyp, aktiwiň peýdaly ömrüni uzaldyp bilersiňiz, şol bir wagtyň özünde ulanylmadyk wagtyny we düzeltmek üçin çykdajylaryny azaldyp bilersiňiz.
Wannanyň egrisiniň goşundylary
Wannanyň egrisi köplenç tehniki hyzmaty aňsatlaşdyrmak ýa-da önümçiligiň çalt we ygtybarly bolmagy üçin zawodlarda ulanylýar.
Şeýle hem, käbir aktiwlerde näsazlyklaryň näme üçin ýüze çykýandygyna we olary nädip çaklamaly we öňüni almaga düşünmäge kömek etmek üçin ulanylyp bilner.
Wannanyň egrisi awiasiýa, awtoulaglar, elektronika, lukmançylyk enjamlary, nebit we gaz, elektrik öndürmek, ulag we ş.m. Ýaly köp dürli ugurlarda ulanylyp bilner.
Mysal üçin, awiasiýada, uçar bölekleriniň haçan şowsuz boljakdygyny çaklamak üçin ulanylyp bilner, şonuň üçin heläkçilik ýüze çykmazdan ozal çalşylýar.
Lukmançylyk enjamlarynda, näsagyň haçan döwüljekdigini çaklamak üçin ulanylyp bilner, hassany agyrmazdan ozal çalşyp bolar.
Elektrik stansiýalarynda turbinalaryň haçan döwüljekdigini çaklamak üçin ulanylyp bilner, şonuň üçin öçürilmezden ozal düzedilip bilner.
Jemläp aýtsak, wannanyň egrisi wagtyň geçmegi bilen aktiwiň näçe gezek şowsuzdygyny görkezýän grafikdir.
Ygtybarlylyk in engineeringenerçiliginde we wagtyň geçmegi bilen zatlaryň nädip bozulýandygyny modellemekde ulanylýar.
Wannanyň egrisine üç bölek bar: bäbekleriň ölümi, peýdaly ömri, könelmegi we ýyrtylmagy.
HALT, HASS, DFR, DFSS we ýanmak ýaly strategiýalary ulansaňyz, irki döwürdäki şowsuzlyklar has az bolup biler.
Wannanyň egrisini tehniki hyzmat etmegi meýilleşdirmek üçin gollanma hökmünde ulanmak bilen, iş wagty we abatlaýyş çykdajylary az derejede saklananda aktiwiň peýdaly ömri uzaldylyp bilner.
Wannanyň egrisi tehniki hyzmaty aňsatlaşdyrmak ýa-da önümçiligi çalt we ygtybarly başlamak üçin köplenç köp ugurlarda ulanylýar.
Modellemek we derňew
Wagtyň geçmegi bilen programma üpjünçilik ulgamlarynyň dargamak derejesi fiziki aktiwleriňkä meňzeýär.
Bu programma üpjünçiligi ulgamlarynyň eýelerine iş möhletine düşünmäge we haçan çalşylmalydygyny meýilleşdirmäge mümkinçilik berýär.
Bu tekst, zatlary modellemek we derňemek üçin programma in engineeringenerçiliginde wannanyň egrisini nädip ulanyp boljakdygy barada söhbet eder.
Programma üpjünçiliginiň ygtybarlylygy modelleri
Programma üpjünçiliginiň ygtybarlylygy modelleri ygtybarly inersenerler tarapyndan "wannanyň egrisini modellemek we öwrenmek üçin ulanylyp bilner.
Bu modeller, programma üpjünçilik ulgamlarynyň näçe gezek şowsuz boljakdygyny çaklamak we programma üpjünçiliginiň işleýşini gowulandyrmak üçin ulanylyp bilner.
Wannanyň egrisini modellemek üçin ulanyp boljak käbir programma üpjünçiliginiň ygtybarlylygy modelleri Jelinski-Moranda (JM), Musa-Okumoto (MO) modeli we Goel-Okumoto (GO) modeli.
Bu modeller köplenç ulgamyň wagtyň geçmegi bilen näçe gezek şowsuzlyga, şeýle hem programma üpjünçiliginiň çylşyrymlylygy, koduň hili we synag gurşawy ýaly beýleki faktorlara seredýärler.
Şowsuzlyk maglumatlaryna seredip we dogry programma üpjünçiliginiň ygtybarlylyk modelini ulanmak bilen, programma inersenerleri bir zadyň döwülmeginiň we tehniki hyzmat, synag we çalyşmak meýilnamalaryny düzüp biljekdigini anyklap bilerler.
Statistik amallara gözegçilik
Programma üpjünçiligi inersenerleri, şeýle hem, statistiki proseslere gözegçilik (SPC) usullaryny ulanyp, programma üpjünçiliginiň wagtyň geçmegi bilen näderejede işleýändigine gözegçilik edip bilerler.
SPC usullary programma üpjünçiliginiň işleýşindäki üýtgeşmeleri tapmak, näsazlyklara näme sebäp bolýandygyny anyklamak we ýüze çykmazdan ozal problemalary düzeltmek üçin ulanylyp bilner.
Gysgaça aýdylanda, programma üpjünçiligi inersenerleri programma üpjünçiliginiň ygtybarlylygy modellerini we statistiki prosese gözegçilik usullaryny ulanyp, wannanyň egrisini modelleşdirip we analiz edip bilerler.
Bu gurallar şowsuzlyk derejelerini çaklamaga, programma üpjünçiligini ýasamagy gowulandyrmaga we programma üpjünçilik ulgamlaryny has uzak dowam etdirmäge kömek edip biler.
Bu usullary ulanmak bilen programma üpjünçiligi inersenerleri programma üpjünçiliginiň näsazlyklarynyň töwekgelçiligini azaldyp we ulgamyň ygtybarlylygyny saklap bilerler.
Wannanyň egrisi düşündirildi (Ygtybarlylyk egrisi)
Maslahat: Gerek bolsaňyz, ýazgy düwmesini açyň. Gepleşik dili bilen tanyş däl bolsaňyz, sazlamalar düwmesinden “awtomatiki terjime” saýlaň. Halaýan diliňiz terjime edilmezden ozal wideonyň diline basmaly bolmagyňyz mümkin.
Netije
Wannanyň egrisi baradaky çekişmämiziň ahyryna gelenimizde, bu pikiriň mümkin boldugyça işleýän enjamlary dizaýn etmek, gurmak we goldamak isleýän islendik inerener ýa-da in engineeringener okuwçysy üçin möhüm guraldygy äşgärdir.
Wannanyň egrisiniň üç fazasyny we her tapgyra täsir edýän umumy faktorlary bilmek bilen, tehniki hyzmat, çalyşmak we umumy töwekgelçiligi dolandyrmak barada akylly karar berip bilersiňiz.
Thisöne bu makalany terk etmezden ozal, wannanyň egrisi hakda hakyky durmuşda ulanyp boljakdan başga usullar hakda pikir etmegiňizi isleýärin.
Bu egri zatlaryň nähili işleýändigi we näme üçin şowsuzlygy hakda bize näme aýdyp biler? Çüýremegiň we pese gaçmagyň hemişe bolup geçjekdigi barada näme öwrenip bileris?
Bular wannanyň egrisini in engineeringenerçilikde ulanyp bolmajak çuňňur we möhüm soraglar.
Emma olar hakda oýlanmak bilen, häzirki dünýäde ygtybarly in engineeringenerçiligiň näderejede möhümdigine has gowy düşünip bileris.
Şeýlelik bilen, in engineeringenerçilik karýeraňyzda öňe barýarkaňyz, wannanyň egrisini ýadyňyzda saklaň, diňe bir ygtybarlylyk guraly däl-de, eýsem adamlaryň çüýremek we pese gaçmak güýçlerine garşy göreşmeginiň nyşany hökmünde hem ýatda saklaň.
Muny bilmek, wagtyň azalmagy bilenem dowam etjek enjamlary ýasamaga ylham berer diýip umyt edýärin.
Salgylar we salgylanmalar
Vanna egrisine (BTC) esaslanýan hyzmat bölekleri üçin dinamiki şowsuzlyk derejesini çaklaýyş modeli
Paýlaş ...





