In engineeringener okuwçysy ýa-da inerener bolsaňyz, awtoulagyň tigir ulgamyna girýän möhüm bölekleri bilýän bolsaňyz gerek.
Bu bölekleriň biri ok gutusy bolup, köplenç äsgerilmeýär, ýöne awtoulagyň rahat we ygtybarly işlemegi üçin örän möhümdir.
Ulaglary dizaýn etmekde, gurmakda ýa-da goldamakda üstünlik gazanmak isleseňiz, ok gutulary hakda köp zat bilmeli.
Bu blog ýazgymda ok gutulary, olaryň görnüşleri, dizaýnlary, materiallary, tehniki hyzmaty, gurnama we ş.m. Hakda jikme-jik durup geçerin.
Bu makalanyň soňuna çenli, ok gutulary we in engineeringenerçilik dünýäsinde nähili möhümdigi barada bilmeli zatlaryňyzy bilersiňiz.
Şonuň üçin tigir merkeziniň baş gahrymany bolan ok gutusy barada öwrenmäge taýyn boluň.
Ok gutusy bilen tanyşlyk
Resmi kesgitleme:
Okuň tigiriň merkezinde geçýän gyrymsy.
Ok gutusy hereketli tigirleri işleýän dişli ýa-da boginiň çarçuwasyna birikdirmäge kömek edýän otlynyň möhüm bölegidir.
Okuň geçýän tigiriniň merkezindäki gyrymsylyk.
Oňa aýlanýan okuň journalurnal gutusy hem diýilýär.
Ok gutusynyň maksady
Ok gutusynyň esasy işi tigirler bilen çarçuwanyň arasyndaky ähli güýçleri çeşmeler, damperler we ýol görkeziji elementler arkaly ibermekdir.
Tigirleriň gerek ýerinde galmagyna we erkin öwrülmegine mümkinçilik berýär.
Ok gutusynyň bölekleri
Ok gutusy dürli böleklerden durýar, hemmesi gowy işlemek üçin bilelikde işleýär.
Bu bölekleriň arasynda:
- Rulman.
Rulman, tigiriň birsydyrgyn öwrülmegine göz ýetirýän ok gutusynyň möhüm bölegi.
Highokary hilli polatdan ýasalyp, köp agram saklamak we çalt hereket etmek üçin ýasalýar.
- Ricaglamak.
Rulmanyň oňat we gowy işleýändigine göz ýetirmek üçin ok gutusyny yzygiderli ýaglamaly.
Adatça, ýaglamak üçin ýag ýa-da ýag ulanylýar.
- Bahar.
Tigirleriň hereketi sebäpli dörän sarsgynlary we titremeleri siňdirmek üçin çeşmeler ok gutusyna goýulýar.
Tigir tigirini ýerinde saklamaga we ýolagçylaryň rahat gezelenç etmegine kömek edýär.
- Damper.
Tigir tigiriniň hereketi sebäpli dörän yrgyldylary duruzmak üçin ok gutusyna damperler goýulýar.
Rulmanlaryň könelmeginiň öňüni alýarlar we ok gutusynyň has uzak dowam etmegine kömek edýärler.
Maslahat: Gerek bolsaňyz, ýazgy düwmesini açyň. Iňlis dili bilen tanyş däl bolsaňyz, sazlamalar düwmesinde “awtomatiki terjime” saýlaň. Halaýan diliňiz terjime edilmezden ozal wideonyň diline basmaly bolmagyňyz mümkin.
Ok gutusynyň görnüşleri we dizaýny
Ok gutulary otlynyň möhüm bölegi, sebäbi hereket edýän tigirleri işleýän dişli ýa-da boginiň çarçuwasyna birleşdirýär.
Dürli ok gutulary bar we olaryň hersi dürli görnüşli ýük we ýagdaýlar toplumy üçin ýasalýar.
Ok gutularynyň görnüşleri
- Gaty ok gutusy.
Gaty ok gutusy tigiriň ýa-da çarçuwanyň asla hereket etmegine ýol bermeýän berk dizaýn.
Köplenç teplowozlarda we uly ýük awtoulaglarynda bolýar.
- Aýlawly ok gutusy.
Rulmanly ok oky gutusynyň öwrümini aňsatlaşdyrýan rulolar bar.
Gaty ok gutusyndan has täsirli we köplenç häzirki zaman otlylarynda ulanylýar.
- Süýşýän podşipnikler bilen ok gutusy.
Süýşýän rulman ok gutusy, süýşýän ýüzüne eýe bolmak bilen tigiriň öwrülmegine mümkinçilik berýär.
Köplenç köne otlylarda ulanylýar we rulonly ok gutusy ýaly gowy däl.
Ok gutularynyň dizaýny
Dogry işleýändigine göz ýetirmek üçin dürli bogie konfigurasiýalaryna we aragatnaşyk ulgamlaryna laýyk ok gutulary ýasalmaly.
Dürli ýükleri we şertleri dolandyrmak üçin dürli dizaýnlar ulanylýar.
- Agyr ýük oky.
Agyr ýükleri we gödek iş şertlerini dolandyrmak üçin agyr ok gutusy ýasalýar.
Köplenç agyr zatlary herekete getirýän ýük awtoulaglarynda ulanylýar.
- Lighteňil wezipe üçin ok gutusy.
Lighteňil ýükli guty ýeňil ýükler we has az şertler bilen işlemek üçin ýasalýar.
Köplenç adamlar we ýeňil awtoulaglar üçin awtoulaglarda ulanylýar.
- Tigir slaýdyndan goragly ok gutusy.
Tigir slaýd gorag enjamy bolan ok gutusy, tormoz edeniňizde tigirleriň gulplanmazlygy üçin ýasalýar.
Diýmek, çalt durup, tekiz tekerlerden gaça durup bilersiňiz. Döwrebap otly awtoulaglarynyň umumy bölegi.
Ok gutusy üçin ulanylýan materiallar
- In Engineeringenerçilikde ok gutusy üçin ulanylýan materiallar.
Ok gutulary otlynyň möhüm bölegi bolup durýar, sebäbi olar öwrüliýän tigirler toplumyny we köplenç boginiň ýa-da işleýän dişli çarçuwany birleşdirýär.
Ok gutularynyň näderejede gowy we näçe wagt dowam edýändigi, olary ýasamak üçin haýsy materiallaryň ulanylandygyna baglydyr.
Ok gutulary üçin köplenç ulanylýan materiallar
- Polat.
Ok gutulary üçin iň köp ýaýran material polatdyr.
Güýçli, uzak dowam edýär we elýeterli.
Polat güýçli bolmaly zatlar üçin ajaýyp saýlawdyr.
- Demir.
Ok gutulary üçin umumy bir material demirdir.
Gaty kän çykdajy etmeýän güýçli wariant.
Steelöne polat ýaly uzaga çekmeýär we ýygy-ýygydan düzedilmeli bolup biler.
- Bürünç we bürünç.
Poslama garşylyk örän möhüm bolanda, köplenç bürünç we bürünç ulanylýar.
Passengerolagçy demirýolunda köplenç ulanylýan oňat eşik garşylygy bolan has ýumşak materiallar.
Ok gutulary üçin material saýlamak
Ok gutusy üçin material saýlanyňyzda, ýatda saklamaly birnäçe zat bar, meselem:
- Iň ýokary ýük
Saýlanan material, demir ýol ulagynyň göterip biläýjek agramyny saklamak üçin ýeterlik derejede güýçli bolmaly.
Polat agyr işler üçin gowy saýlawdyr, bürünç we bürünç ýeňil ýükler üçin has gowy bolup biler.
- Iş şertleri
Saýlanan material demir ýol ulagynyň işleýşine ýeterlik derejede güýçli bolmaly.
Polat we demir agyr şertlerde gowy işleýär, bürünç we bürünç poslama garşylygy möhüm ýerlerde has gowy işleýär.
- Bejeriş talaplary.
Saýlanan materialy bir zat ýalňyş bolsa saklamak we düzeltmek aňsat bolmaly.
Polat we demir adatça bürünçden we bürünçden abatlamak we gowy görnüşde saklamak has aňsatdyr.
Ok gutusyna hyzmat etmek
Ok gutulary demir ýol ulagynyň möhüm bölegi bolup, olaryň gowy we ygtybarly işleýändigine göz ýetirmek üçin yzygiderli barlanmaly we düzedilmeli.
Ok gutulary üçin yzygiderli tehniki barlag
- Ulanyş we ýaş alamatlary.
Ok gutusy, asma ýeriniň dogry bolmazlygy ýaly könelişen we ýyrtylýan alamatlar üçin yzygiderli barlanmalydyr.
- Syzdyrmalar ýa-da zeper.
Ok gutusynyň bolmalysy ýaly işlemezligine sebäp bolup biljek syzdyrmalary ýa-da zeperleri barlaň.
- Boş boltlar ýa-da hozlar.
Boş boltlary ýa-da hozlary barlaň we hemme zadyň pugta berkidilendigine göz ýetiriň.
Ok gutusyny çalyşmak
Ok gutusyny çalyşmagyň wagtynyň gelendigini görkezýän birnäçe alamatlar bar.
Bularyň käbiri:
- Gaty könelmek we ýyrtylmak.
Ok gutusy gaty könelen bolsa, ony çalyşmagyň wagty gelip biler.
- Işiň togtadylmagy.
Asma dogry hatara düzülmese, çalşylmaly ok gutusyna zeper ýetirip biler.
- Syzýan möhürler.
Möhürler syzsa, ok gutusyna zeper ýetirip biler we çalyşmagy zerur bolup biler.
- Boş boltlar ýa-da hozlar.
Boş hozlar ýa-da boltlar çalşylmaly ok gutusyna zeper ýetirip biler.
- Ok gutusyna zeper.
Ok gutusy zaýalanan ýaly görünse, ony çalyşmak zerur bolup biler.
Ok gutusyny gurmak we aýyrmak
Ok gutularyny salmak we tigir merkezinden çykarmak üçin ýörite gurallar we nou-hau gerek.
Gurnamak we aýyrmak üçin zerur gurallar
- Ok oky üçin rozetka.
Okuň hozy çykarmak we dakmak üçin rozetka gerek.
- Uzyn eli döwüji bar.
Okuň hozy gowşatmak üçin zerur güýç almak üçin uzyn tutawaçly döwüji çyzyk gerek.
Ok gutusyny aýyrmak
- Tormoz tigirini we kaliperini çykaryň.
Ilki bilen, maşyny jak stendlerine goýuň we tigirini çykaryň we tormoz saklaýjyny alyň.
- Ok okyny çykaryň.
Okuň hozy gowşatmak we aýyrmak üçin rozetka we döwüji paneli ulanyň.
- CV okyny aýryň.
Ok oky aýrylandan soň, CV oky ok gutusyndan çykarylyp bilner.
Käbir awtoulaglarda, ok çykarylmazdan ozal aralyk rulman dakylmagy zerur bolup biler. Drena Pan goýuň.
Geçiriji / diferensialdan oklary aýyranyňyzda içindäki möhüri zaýalamaz ýaly syzyp bilýän islendik suwuklygy almak üçin, drena pan paneli goýuň.
Ok gutusyny gurmak
Täze ok gutusyny ýerine süýşüriň.
Täze ok gutusyny tigiriň merkezine goýuň.
- Ok okyny çekdiriň.
Okuň hozyny berkitmek üçin rozetka we döwüjini ulanyň.
- Tormoz saklaýjysyny we tigirini täzeden guruň.
Tigiri we tormoz saklaýjyny yzyna goýuň.
Pikap awtoulagynda yzky okuň üstündäki gara gutynyň maksady
Truckük daşaýan awtoulagda gara guty yzky okuň üstünde ýerleşýär.
Truckük awtoulagynyň dürli zatlaryny yzarlaýan elektron ýazgy enjamy.
Bu enjama elektron dolandyryş moduly (ECM) ýa-da hadysanyň maglumatlary ýazgysy (EDR) hem diýilýär.
Maglumatlary ýazga almak
Gara guty heläkçilikde nämeleriň bolandygyny anyklamak we kimdir birine şikes ýeteninde kimiň günäkärdigini subut etmek üçin ulanyp boljak möhüm maglumatlary ýazýar.
Gara guty ulagyň tizligi, aralyk aralygy, teker basyşy, motor ýagy we beýleki fiziki jikme-jiklikler ýaly zatlary yzarlaýar.
Ulanylyşy
Gara guty ilki bilen kepillik talaplaryny jedelleşdiren kompaniýa tarapyndan ýük awtoulaglaryna salnypdyr.
Şondan bäri has köp ýük awtoulagy bar.
1990-njy ýyllardan bäri öndürilen ýük awtoulaglarynyň we traktor tirkegleriniň köpüsinde öz ulgamlarynda gara guty bolar.
Betbagtçylyklary derňemek
Awariýa ýüze çykan halatynda gara gutudan alnan maglumatlar nämäniň nädogrydygyny we haýsy tertipde bolandygyny kesgitlemek üçin ulanylyp bilner.
Bu maglumatlar, ýük awtoulagynyň heläkçilik ýüze çykan mahaly näderejede çalt geçýändigini anyklamak üçin hem ulanylyp bilner.
Bu kimiň günäkärdigini anyklamaga kömek edip biler.
Howpsuzlygy ýokarlandyrmak
Gara guty ýazgylary ýük awtoulaglaryny has ygtybarly etmek üçin hem ulanylyp bilner.
Maglumatlara seredip, ýük awtoulag öndürijileri nämäniň düzedilmelidigini bilip, sürüjileri we ýolagçylary has ygtybarly etmek üçin üýtgeşmeler girizip bilerler.
Rul gutusy we ok birikmesi
Süýremek baglanyşygy ruluň oky bilen baglanyşdyrýan ulagyň möhüm bölegidir.
Bu bölek, sürüjiden rul girişini, soňra tigirleri öwürýän rul düwmesine ibermek üçin jogapkärdir.
Süýrmek baglanyşygynyň has çuňňur işleýändigine seredeliň.
Süýrmek baglanyşygynyň wezipesi
Süýşürmek baglanyşygy, rul gutusynyň Pitman golundan rul düwmesine geçýän zat.
Sürüji ruly öwürende, Pitman goly öwrüler we rul düwmesini süýräp baglanyşyk arkaly geçirýär.
Bu hereket sebäpli tigirler dogry tarapa öwrülýär.
Süýrmek baglanyşyklarynyň görnüşleri
Ulaglaryň köpüsi süýrük baglanyşyklarynyň iki görnüşinden birini ulanýarlar.
Bularyň käbiri:
- Solid-Axle Frontend Drag Link we galstuk.
Öň tarapynda gaty ok bilen süýräp baglanyşyk köplenç galstuk bilen jübütlenýär.
Süýrmek baglanyşygy ruldaky pitman goluny ýolagçy tarapy bilen birleşdirýär.
Beýleki bir tarapdan, galstuk hasasy sürüjiniň tarapyndaky düwmäni ýolagçy tarapyndaky düwmä birikdirýär.
Bu gurnama tigirleri birleşdirmäge mümkinçilik berýär we rul ulgamynyň durnuklylygyny üpjün edýär.
- Krossover rul sürmek baglanyşygy.
Krossover rul ulgamynda süýräp baglanyşyk bir gapdala geçýär.
Rul gutusynyň pitman goluna ýa-da ýolagçy tarapyna ýa-da göni oňa birikdirilýär.
Roadoldan çykanda, bu gurnama ulagy has arassalaýar we öwrülmegi aňsatlaşdyrýar.
Süýrmek baglanyşygynyň ähmiýeti
Süýrmek baglanyşygy, durnukly we howpsuz saklaýan rul ulgamynyň möhüm bölegidir.
Könelişen ýa-da döwülen süýrük baglanyşygy ýolda heläkçiliklere sebäp bolup bilýän, boş ýa-da jogapsyz rul ýaly rul meselesini döredip biler.
Süýrük baglanyşygyna hyzmat etmek we barlamak bu meseleleriň ýüze çykmazlygy üçin kömek edip biler.
Kazyýetleri ulanyň
Awtoulagyň agramyny goldamak
Ok gutusynyň esasy işleriniň biri, awtoulagyň ýüküň aşagynda ýykylmazlygy üçin agramyny goldamakdyr.
Ok gutulary we podşipnikler we şpilkalar ýaly beýleki bölekler agramy tigir merkezine deň derejede ýaýratmaga we haýsydyr bir bölegini aşa stres etmezlige kömek edýär.
Ok üçin gurnama nokady bilen üpjün etmek
Ok gutulary ulagyň okuna berkidilen we merkezi we tigir merkezi bilen hatara düzülen ygtybarly ýer berýär.
Bu oky köp titremekden ýa-da titremekden saklaýar, bu awtoulagyň beýleki böleklerine zeper ýetirip biler we ony has durnuksyz edip biler.
Sürtülmäni we geýimi azaltmak
Ok gutulary köplenç sürtülmäni we könelmegi azaltmak üçin bürünç ýa-da bürünç ýaly materiallardan ýasalýar.
Bu, ok gutusyna we tigir merkezindäki beýleki böleklere ýylylyk we sürtülme sebäpli ýetirilen zyýany azaltmak arkaly has uzak dowam etmäge kömek edýär.
Shok we titremäni siňdirmek
Ok gutulary hem gaty möhümdir, sebäbi ýoldan sarsgynlary we titremeleri siňdirýär.
Bu ýolagçylaryň we ýükleriň duýýan täsirini peseldýär.
Bu, esasanam, ýoldan çykýan ulaglar, agyr ýük awtoulaglary we gödek ýa-da deň däl ýerlerde syýahat edýän otlylar üçin möhümdir.
Easyönekeý tehniki hyzmaty we çalyşmagy üpjün etmek
Ok gutularyny çykarmak we yzyna goýmak aňsat bolar, bu tehniki hyzmaty we abatlaýyş işini has aňsatlaşdyrýar.
Wagtyň geçmegi bilen bu wagt we pul tygşytlaýar, sebäbi iş wagty az we gymmat abatlaýyş ýa-da çalyşmak zerurlygy az.
Netijede, ok gutulary ownuk, ähmiýetsiz bölekler ýaly bolup biler, ýöne aslynda köp görnüşli ulaglaryň howpsuz we täsirli işlemegi üçin gaty möhümdir.
Netije
Netijede, ok gutulary kiçi bolup biler, ýöne ulagyň işlemegi we howpsuz bolmagy üçin gaty möhümdir.
Bu blog ýazgymyzda dürli ok gutularyndan başlap, materiallaryna, tehniki hyzmatyna we olary nädip birleşdirmelidigine çenli köp zat hakda gürleşdik.
Maybeöne, belki, gürleşen iň möhüm zadymyz, has uly ulgamy emele getirýän ownuk bölekler barada öwrenmek üçin wagt sarp etmegiň nähili möhümdigi.
Şeýle etmek bilen, diňe bir howpsuz we peýdaly däl, uzak wagtlap dowam edip, gowy işleýän awtoulaglary ýasap bileris.
Şeýlelik bilen, indiki gezek awtoulagda işleýän wagtyňyz, ok gutusy we hemmämiziň öňe gitmegimize nähili kömek edýändigi barada biraz pikirleniň.
Paýlaş ...
